Dopłaty bezpośrednie. NIK krytykuje system ARiMR

Najnowsze

ELEWAR przekaże 300 ton owsa dla koni utrzymywanych w drobnych ośrodkach jeździeckich

Minister Jan Krzysztof Ardanowski odpowiadając na potrzeby hodowców koni sportowych i ośrodków jeździeckich​ podjął decyzję o zabezpieczeniu,...

ARiMR: Są dodatkowe pieniądze na kredyty preferencyjne

Rolnicy, którzy chcą ubiegać się o pomoc w formie preferencyjnych kredytów z dofinansowaniem ARiMR, mogą składać wnioski...

Traktor z przyczepą zsunął się z promu do Warty

Do niecodziennego wypadku doszło dziś (4 kwietnia) na przeprawie promowej w Dębnie.Około godziny...

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie zapewniła sprawnego i wydajnego systemu informatycznego SIA do obsługi wniosków o płatności bezpośrednie dla rolników. Nie osiągnięto docelowej, kompletnej architektury tego systemu. Prawidłową obsługę wniosków i realizację płatności bezpośrednich dla rolników w ramach kampanii 2015 r., 2016 r. i 2017 r. zapewniono dzięki wprowadzeniu szczególnej organizacji pracy i zaangażowaniu pracowników – pracownicy Agencji pracowali na dwie zmiany, a także w dni wolne. W ramach każdej kampanii Agencja obsługiwała ponad 1,3 mln wniosków i wypłacała ponad 14 mld zł.

Dopłaty w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, określane jako płatności bezpośrednie, są najbardziej powszechnym instrumentem wsparcia rolnictwa. Po przystąpieniu Polski do UE ponad 1,3 mln polskich rolników zostało objętych tym wsparciem w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (w 2016 r. otrzymali oni 3,34 mld euro). W całej UE z takiego wsparcia korzysta blisko 7 mln rolników, a na dopłaty w 2016 r. wypłacono im prawie 41 mld euro.

W latach 1994-2017 za pośrednictwem ARiMR rozdystrybuowano na programy pomocowe prawie 300 mld zł (z czego 19,4 mld zł w 2017 r.). W ramach systemu wsparcia bezpośredniego w latach 2004-2017 ARiMR wypłaciła 157,4 mld zł.

Najważniejsze ustalenia kontroli

Agencja nie zrealizowała niektórych założeń przyjętej w 2014 r. Strategii IT na lata 2014-2020. Strategia nie była aktualizowana i nie została dostosowana do zmienionej, ogólnej Strategii ARiMR na lata 2016-2020, a także nie uwzględniała budowy kompetencji w oparciu o własny ośrodek tworzenia oprogramowania (Wydział Tworzenia Oprogramowania w Lublinie – WTOL). Ponadto nie zoptymalizowano modułu informacji geoprzestrzennej, a systemy hurtowni danych oraz nowy system identyfikacji i rejestracji zwierząt (eIRZ) nie zostały wdrożone. Skutkowało to niewystarczającą wydajnością systemu informatycznego SIA oraz utrudnieniami w zakresie raportowania. ARiMR zmieniła natomiast technologię i architekturę systemu informatycznego SIA. Zgodnie z założeniami strategii wdrożone zostały systemy IACSplus, eWniosek, a prace projektowe dotyczące Zintegrowanego Systemu Kontroli uruchomiono w grudniu 2017 r.

W związku z zakończeniem poprzedniej umowy (z Asseco Poland), w grudniu 2016 r. Agencja zmieniła wykonawcę (na Hewlett Packard Enterprise Polska sp. z o.o.) odpowiedzialnego za rozwój i utrzymanie systemu informatycznego SIA. Jednakże poziom zależności od wykonawcy systemu nadal pozostał bardzo wysoki. Podejmowane przez ARiMR działania w celu ograniczenia tej zależności (poprzez budowę własnych kompetencji) nie były konsekwentne i nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W dalszym ciągu cztery spośród pięciu głównych systemów informatycznych ARiMR zostały wytworzone i były utrzymywane przez wykonawców zewnętrznych. W 2016 r. Agencja uruchomiła Wydział Tworzenia Oprogramowania w Lublinie, który realizował prostsze zadania informatyczne, jednakże nie był jeszcze gotowy do przejęcia zadań od wykonawcy, w tym utrzymania systemu informatycznego SIA. Przejęcie usług administracji przewidywane jest na listopad  2018 r., a zakończenie okresu przejściowego i rozpoczęcie świadczenia usług utrzymania na lipiec 2019 r. Należy też zaznaczyć, że ARiMR nie posiadała planu na wypadek, gdyby wykonawca wycofał się z obsługi i rozwoju systemu SIA lub wypowiedział umowę.

Podczas realizacji umów pojawiły się natomiast problemy, które wskazywały na niepełne zabezpieczenie interesów Agencji odnośnie zasad realizacji rozwoju oprogramowania użytkowego i jego wdrożenia. ARiMR zmuszona była akceptować warunki dotyczące terminów wprowadzania zmian w systemie informatycznym SIA oraz wyceny realizowanych usług narzucone przez wykonawcę. Agencja, pomimo trudności z egzekwowaniem postanowień umów zawartych z wykonawcą mającym zapewnić rozwój i utrzymanie SIA, doprowadziła do uruchomienia i takiego utrzymania ciągłości pracy systemu, aby można było przeprowadzić weryfikację wniosków i terminową realizację płatności.

Choć Agencja weryfikowała jakość świadczonych usług utrzymania systemu, to w ocenie NIK wydajność systemu informatycznego SIA była niezadowalająca. Konieczne było wprowadzenie ograniczeń liczby pracowników w Biurach Powiatowych ARiMR jednocześnie obsługujących wnioski o płatności bezpośrednie. Problemy w zapewnieniu zadowalającej wydajności systemu informatycznego SIA wystąpiły w kampanii 2017 r., po wzmożonym wykorzystaniu funkcji wspomagających wrysowywanie warstw geoprzestrzennych.

Na niezadowalającą wydajność SIA wpływ miała bardzo duża liczba modyfikacji oprogramowania wprowadzanych w latach 2015-2017, których powodem były zmiany prawne i wymóg przebudowy znacznej części systemu. Wymuszało to w krótkim czasie odbiór dużej liczby nowych funkcjonalności i bieżące ich wykorzystywanie przez pracowników ARiMR w kampaniach 2015 r. i 2016 r. Wprowadzone zmiany w środowisku SIA polegające na wymianie niektórych elementów infrastruktury oraz optymalizacji oprogramowania pozwoliły tylko na doraźne rozwiązanie zaistniałych problemów. Konieczność zwiększenia wykorzystania funkcjonalności służących do wrysowywania warstw geoprzestrzennych oraz wdrożenie nowych aplikacji  (np. eWniosekPlus), dodatkowo obciążających system, spowodowała ograniczenie wydajności SIA w kampanii 2017 r.

Wydatki na rozwój i utrzymanie systemu informatycznego SIA były wysokie i w latach 2015 – 2017 wyniosły łącznie ponad 187 mln zł (najwięcej w 2016 r. – ponad 104 mln zł).  Po zmianie wykonawcy miesięczne wydatki na utrzymanie systemu zostały obniżone o 75 proc. – z 2,1 mln zł do 0,5 mln zł.

Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę, że ARiMR nie przeprowadzając konsekwentnej dekompozycji architektury systemu informatycznego SIA i usług jego utrzymania wobec niezakończenia budowy własnych kompetencji IT, utrwalała stan wysokiej zależności od wykonawcy. Zagrażało to prawidłowej realizacji płatności bezpośrednich dla rolników, szczególnie w sytuacji wycofania się wykonawcy ze świadczenia usług rozwoju i utrzymania systemu SIA.

Najwyższa Izba Kontroli zwraca także uwagę na fakt marginalnego wykorzystania przez rolników aplikacji eWniosek w kampanii 2015 r., 2016 r. i 2017 r., przy jednocześnie znaczącym wzroście nakładów na jego opracowanie i modyfikacje – z 1,4 mln zł (dla kampanii 2015 r.) do 5,5 mln zł (dla kampanii 2017 r.). Spowodowane to było przede wszystkim trudnościami z obsługą aplikacji przez rolników i doradców z ośrodków doradztwa rolniczego, jak również z czasowym ograniczeniem przez ARiMR pełnej dostępności eWniosku.

Najwyższa Izba Kontroli wnosi do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o:

  • określenie w Strategii IT działań na rzecz ograniczenia stopnia zależności ARiMR od wykonawcy w zakresie rozwoju i utrzymania SIA, w tym planu wdrożenia dekompozycji systemu wraz z przejęciem usług utrzymania SIA i zwiększenia wydajności systemu;
  • priorytetowe potraktowanie kwestii budowy własnych kompetencji dotyczących utrzymania i rozwoju systemów informatycznych, co w konsekwencji ma doprowadzić do uniezależnienia się od wykonawców zewnętrznych;
  • prowadzenie działań w celu podtrzymania powszechnego korzystania z eWniosku w kolejnych kampaniach płatności bezpośrednich.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz!
Proszę podać swoje imię

Zamów koszulkę
kalendarz dostaniesz

1 338 Obserwujący
Obserwuj

Czytaj również

Wielkopolska: ASF w stadzie gdzie było ponad 10 tyś. świń

Główny Lekarz Weterynarii poinformował o wyznaczeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 2 w 2020 r. ogniska afrykańskiego pomoru...

Zasiłek opiekuńczy dla ubezpieczonego w KRUS

Ubezpieczonemu rodzicowi, który sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem – w związku z zamknięciem żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola, szkoły lub innej...

KRUS: przedłużenie wypłat rent rolniczych i innych świadczeń

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wydanym komunikacie informuje, że o trzy miesiące zostanie przedłużona wypłata:rent rolniczych z tytułu niezdolności do...

Pola po dwóch stronach granicy – ułatwienia dla rolników

Na wniosek ministra rolnictwa i rozwoju wsi Jana Krzysztofa Ardanowskiego wprowadzone zostały ułatwienia w przekraczaniu granicy przez rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą...

Najważniejsze rozwiązania Tarczy Antykryzysowej dla rolnictwa

Prezentowane rozwiązania mają na celu przeciwdziałanie skutkom COVID-19 - epidemii, z którą aktualnie walczy cały świat. To nie koniec podobnych rozwiązań. Trwają...

Więcej artykułów