Powierzchnia ekologicznych gruntów powiększyła się w UE o 25%, a w Polsce niemal o 25% spadła

Najnowsze

Zasiłek opiekuńczy dla ubezpieczonego w KRUS

Ubezpieczonemu rodzicowi, który sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem – w związku z zamknięciem żłobka, klubu dziecięcego,...

KRUS: przedłużenie wypłat rent rolniczych i innych świadczeń

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wydanym komunikacie informuje, że o trzy miesiące zostanie przedłużona wypłata:rent...

Pola po dwóch stronach granicy – ułatwienia dla rolników

Na wniosek ministra rolnictwa i rozwoju wsi Jana Krzysztofa Ardanowskiego wprowadzone zostały ułatwienia w przekraczaniu granicy przez...

Polska, zdaniem NIK ma potencjał, by stać się znaczącym producentem żywności ekologicznej w Europie, ale by tak się stało, sektor ten potrzebuje istotnego wsparcia państwa. Tymczasem jak wykazała kontrola Izby, działania podejmowane od lat na rzecz rozwoju ekorolnictwa i wprowadzania do sprzedaży jego produktów były niespójne i nieskuteczne.

Od 2014 r. do 2018 r. ­aż 7 razy, w dodatku bez analizy rynku zmieniane były przepisy dotyczące trybu i zasad udzielania pomocy producentom żywności ekologicznej. Trudno w takiej sytuacji o stabilizację czy rozwój. Wymuszało to także wielokrotną aktualizację procedur i konieczność modyfikacji systemu informatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a efektem były opóźnienia w wydawaniu decyzji dotyczących przyznania dopłat (tzw. płatności ekologicznych) i wypłacania pieniędzy producentom.

W 2015 r. na wniosek organizacji ekologicznych, ministerstwo obniżyło wymogi dotyczące plonów uzyskanych w ramach pakietów rolniczych, warzywnych, zielarskich i sadowniczych. Producenci zostali zobowiązani do przeznaczenia na sprzedaż czy do przetwórstwa już nie co najmniej 80% tego co wytworzą, a co najmniej 30% i to przy zachowaniu takich samych stawek dopłat. Organizacje tłumaczyły, że jeśli rolnicy będą przeznaczać na cele rynkowe 80% plonów, nie będą mieli czym karmić własnych zwierząt. Zwracały też uwagę na to, że wielu z nich ma problemy ze zbyciem swoich produktów na rozwijającym się dopiero rynku ekożywności. Za bezpieczny uznano więc limit 30%.

Jednak w ocenie NIK, ta decyzja nie sprzyjała stymulacji rozwoju rynku ekoproduktów, tym bardziej, że w badanym okresie liczba producentów ekologicznych w Polsce spadła o 19%, z ok. 25,5 tys. do 20,5 tys. Zmniejszyła się także powierzchnia upraw ekologicznych o ok. 25%, z ponad 650 tys. ha do 485 tys. ha. Podwoiła się natomiast liczba przetwórni. W 2014 r. było ich 484, w 2018 r. już 910, co jednak nie oznacza wzrostu skupu ekologicznych produktów od polskich rolników. Miał na to wpływ, m.in. większy import surowców ekologicznych – z ponad 4,5 mln ton do ok. 14 mln ton.

Liczba producentów ekologicznych, powierzchnia ekologicznych użytków rolnych, liczba podmiotów prowadzących działalność w zakresie przygotowania produktów ekologicznych do obrotu, w tym do przetwórstwa w latach 2014-2018. Źródło: Opracowanie własne NIK na podstawie danych z Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Zdaniem NIK, system wsparcia jakiego państwo udziela producentom ekologicznym powinien promować przede wszystkim rolników, którzy wprowadzając ekożywność na rynek przyczyniają się do rozwoju obszarów wiejskich.

Rolnictwo ekologiczne w Polsce

Podstawą rolnictwa ekologicznego jest niestosowanie w produkcji żywności środków chemii rolnej, weterynaryjnej i spożywczej. Zasada ta dotyczy wszystkich etapów i rodzajów produkcji, zarówno uprawy roślin, chowu i hodowli zwierząt, jak i przetwórstwa.

W Polsce najwięcej gospodarstw ekologicznych znajduje się w województwach: warmińsko-mazurskim, zachodniopomorskim oraz podlaskim. Ich średnia wielkość wynosi około 26 ha, ale najwięcej – 25% – to gospodarstwa o powierzchni upraw od 5 ha do 10 ha.

Powierzchnia ekologicznych użytków rolnych w Polsce w 2018 r. według województw. Źródło: Opracowanie własne NIK na podstawie danych Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Na tle innych państw Unii Europejskiej wypadamy jednak bardzo słabo. W 2017 r. całkowita powierzchnia ekologicznych gruntów rolnych w Unii Europejskiej wynosiła ponad 12,5 miliona hektarów, co stanowiło 7% powierzchni użytków rolnych we wspólnocie, w Polsce to zaledwie 3,4%. Od 2012 r. powierzchnia ekologicznych gruntów powiększyła się w UE o 25%, gdy w tym samym czasie w Polsce niemal o 25% spadła.

Procentowy udział powierzchni ekologicznej w całkowitej powierzchni użytkowników rolnych. Źródło: opracowanie własne NIK na podstawie danych z Eurostat

Mimo to, od 2014 r. ekologiczna produkcja roślinna w Polsce rosła i to niemal we wszystkich grupach upraw (z wyjątkiem roślin przeznaczonych na paszę).

Tendencja ekologicznej produkcji roślinnej w latach 2014-2017. Źródło: Opracowanie własne NIK na podstawie danych z Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

W latach 2014-2018 zmniejszyła się natomiast liczba zwierząt (z wyjątkiem brojlerów) utrzymywanych w ekologicznych gospodarstwach rolnych, doszło również do obniżenia certyfikowanej produkcji zwierzęcej, np. mięsa i mleka.

Tendencja utrzymywania zwierząt w gospodarstwach ekologicznych w latach 2014-2018. Źródło: Opracowanie własne NIK na podstawie danych z Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

W badanym przez NIK okresie wzrosła natomiast produkcja żywności przetworzonej, m.in. z powodu importu surowców. Od 2014 r. liczba przetwórni niemal się podwoiła i w 2018 r. funkcjonowało ich już 910 (najwięcej w województwach: mazowieckim, wielkopolskim oraz lubelskim). To jednak i tak niewiele w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Jak podaje Eurostat, w 2017 r. we Włoszech było 18,5 tys. przetwórni, a w Niemczech i we Francji po ok. 15 tys. Na czwartym miejscu w tym zestawieniu znajdowała się Hiszpania z ponad 4 tys. przetwórni.

źródło: Najwyższa Izba Kontroli

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz!
Proszę podać swoje imię

Zamów koszulkę
kalendarz dostaniesz

1 338 Obserwujący
Obserwuj

Czytaj również

Najważniejsze rozwiązania Tarczy Antykryzysowej dla rolnictwa

Prezentowane rozwiązania mają na celu przeciwdziałanie skutkom COVID-19 - epidemii, z którą aktualnie walczy cały świat. To...

Ciągnik rolniczy przygniótł 19-latka [VIDEO]

Ciągnik rolniczy przygniótł młodego mężczyznę. Do wypadku doszło w Korzennej (pow. nowosądecki). Ciężko ranny 19-latek został przetransportowany śmigłowcem Lotniczego Pogotowia...

ARiMR: 60 tys. zł premii na rozwój małego gospodarstwa

ARiMR uruchomiła 31 marca 2020 r. nabór wniosków na „Restrukturyzację małych gospodarstw” finansowaną z budżetu PROW 2014-2020.  Wnioski będzie można...

Belami siana chronią miasteczko przed koronawirusem [VIDEO]

Burmistrz miejscowości Monteleone di Puglia we Włoszech chce chronić mieszkańców przed koronawirusem. By zablokować dostęp do miasteczka, nakazał otoczyć je...

Będzie dodatek do emerytur dla członków OSP?

W odpowiedzi na pismo Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie możliwości wprowadzenia 10% dodatku do emerytury dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych,...

Więcej artykułów